Koncert symfoniczny

Opis

Poemat symfoniczny „Stańczyk” op. 1 jest dziełem zaledwie 20-letniego Ludomira Różyckiego (1884–1953). Prawykonanie utworu miało miejsce 26 lutego 1904 roku i od razu zdobyło uznanie krytyki. Jeden z pierwszych recenzentów napisał:
„Jest to scherzo fantastyczne, pomyślane samodzielnie, pełne zacięcia charakterystycznego i dosadnych efektów barwnych. […] Stańczyk p. Różyckiego jest odczuty i napisany po polsku.”. Tematem kompozycji jest postać błazna królewskiego, znana ze słynnego obrazu Jana Matejki. Różycki eksponuje w dziele dwa rodzaje tematów: polskie, liryczne oraz włoskie, utrzymane w rytmie barkaroli, a jednocześnie operuje motywiką scherzową, ściśle związaną z programem utworu.
Koncert skrzypcowy D-dur op. 61 Ludwiga van Beethovena (1770–1827) powstał w 1806 roku, w okresie największego rozkwitu twórczych sił kompozytora, przypadającego na lata 1804–1810. Utwór został napisany dla Franza Clementa, skrzypka-wirtuoza znanego z fenomenalnej techniki i pięknego brzmienia.
Koncert nie zdobył od razu pełnego uznania publiczności — choć doceniano piękne fragmenty, krytykowano brak pełnej spójności dzieła. Utwór odkryto na nowo dopiero po 40 latach dzięki wykonaniu 13-letniego skrzypka Józefa Joachima, który oprócz zjawiskowej interpretacji dzieła, skomponował kadencje do koncertu, wykonywane do dziś.
Obecnie Koncert skrzypcowy Beethovena należy do najczęściej grywanych dzieł tego gatunku. Przyciąga słuchacza głębokim wyrazem emocji, a skrzypkowi daje możliwość zaprezentowania w pełni swych wirtuozowskich walorów.
Poemat symfoniczny „Śmierć i wyzwolenie” op. 24 skomponował Richard Strauss (1864–1949) zimą 1889/1890 jako pierwszy i zarazem najciekawszy ze swoich poematów symfonicznych. O programowym założeniu tego dzieła pisał sam Strauss w jednym z listów:
„Przed sześciu laty przyszło mi na myśl, by w poemacie muzycznym przedstawić godzinę śmierci człowieka, który dążył do osiągnięcia najwyższych ideałów, a więc chyba artysty.”
„Śmierć i wyzwolenie” pozostało jednym z najbardziej wstrząsających dzieł Straussa (R. Rolland), a równocześnie dość przystępnym dla odbiorcy dzięki wyjątkowo spoistemu połączeniu warstwy realistycznej — czasem wręcz naturalistycznej — z ideową.

ŁUKASZ BOROWICZ
Dyrektor muzyczny oraz Dyrygent-Szef Filharmonii Poznańskiej, I dyrygent gościnny Filharmonii Krakowskiej. Studiował w klasie Bogusława Madeya w Akademii Muzycznej im. Fryderyka Chopina w Warszawie, tam też uzyskał tytuł doktora w dziedzinie dyrygentury pod kierunkiem Antoniego Wita. W latach 2007-2015 pełnił funkcję dyrektora artystycznego Polskiej Orkiestry Radiowej, a w latach 2006-2021 był I dyrygentem gościnnym Orkiestry Filharmonii Poznańskiej. Został wyróżniony m.in.: Paszportem „Polityki” (2008), Koryfeuszem Muzyki Polskiej (2011), Nagrodą im. Cypriana Kamila Norwida (2013), Nagrodą Tansmana (2014) za wybitną indywidualność muzyczną, Nagrodą Honorową Związku Kompozytorów Polskich (2022).
Jako dyrygent operowy debiutował w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej w Don Giovannim Mozarta i od tego czasu poprowadził tam ponad 200 przedstawień operowych i baletowych, m.in. premiery Orfeusza i Eurydyki Glucka, Święta wiosny Strawińskiego, Snu nocy letniej Mendelssohna-Bartholdy’ego/Ligetiego, Romea i Julii Prokofiewa oraz Baletów polskich. Dyrygował również premierami: Don Giovanniego, Eugeniusza Oniegina Czajkowskiego, Halki Moniuszki i Króla Rogera Szymanowskiego w Operze Krakowskiej, Czarodziejskiego fletu Mozarta, Rusałki Dvořáka, Zamku Sinobrodego Bartóka oraz Dydony i Eneasza Purcella w Teatrze Wielkim w Łodzi, Króla Rogera w Operze ABAO w Bilbao, Don Giovanniego w Polskiej Operze Królewskiej. Podczas kolejnych edycji Festiwalu Beethovenowskiego zaprezentował 20 zapomnianych oper. Prowadził także koncerty na festiwalach w Pesaro (recital Ewy Podleś) oraz w Szlezwiku-Holsztynie (Halka z Orkiestrą NDR Radiophilharmonie). W 2018 roku poprowadził spektakl Hugenoci Meyerbeera w Opéra Bastille, stając się pierwszym polskim dyrygentem w historii Opery Paryskiej. W 2019 roku Poprowadził premierę Halki (reż. Mariusz Treliński) z udziałem Piotra Beczały w Theater and der Wien (2019) i Teatrze Wielkim – Operze Narodowej (2020). W 2023 roku prawykonał operę Ślepy tor Krzysztofa Meyera w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej.
Dyrygował wieloma orkiestrami, m.in.: Israel Philharmonic, London Philharmonic Orchestra, Royal Philharmonic Orchestra, BBC Scottish Symphony Orchestra, Akademie für Alte Musik, RIAS Kammerchor, WDR Sinfonieorchester, SWR Sinfonieorchester, Bamberger Symphoniker, Deutsche Symphonie-Orchester Berlin, Luzerner Symfonieorchester, Orquestra Titular del Teatro Real, Paris Opera Orchestra, Opéra Orchestre National Montpellier Occitanie, PKF – Prague Philharmonia, Prague Symphony Orchestra FOK, Janáček Philharmonic Orchestra, Los Angeles Philharmonic New Music Group i większością polskich orkiestr symfonicznych.
W sezonie 2025/2026 zadebiutuje z Orquestra de Valencia, Norddeutsche Philharmonie Rostock, poprowadzi nagrania z Bochumer Symphoniker, zadebiutuje na Baltic Opera Festival oraz powróci na koncerty i nagrania do Basque National Orchestra, English Chamber Orchestra, Prague Symphony Orchestra FOK, Pardubice Chamber Orchestra, NOSPR, Polskiej Filharmonii Bałtyckiej, Opery i Filharmonii Podlaskiej, Polskiej Opery Królewskiej, Filharmonii Pomorskiej, Filharmonii Warmińsko-Mazurskiej oraz Teatru Wielkiego – Opery Narodowej.
Dyskografia artysty liczy ponad 150 albumów. Nagrał m.in.: koncerty skrzypcowe Grażyny Bacewicz (z Joanną Kurkowicz) dla Chandos, komplet dzieł symfonicznych Andrzeja Panufnika z Polską Orkiestrą Radiową oraz Konzerthausorchester Berlin – uhonorowany Special Achievement Award ICMA 2015 (cpo), komplet dzieł symfonicznych Grażyny Bacewicz z WDR Sinfonieorchester (cpo) oraz Quo vadis Nowowiejskiego z Orkiestrą Filharmonii Poznańskiej (cpo), nagrodzone ICMA 2018 w kategorii Choral Music. Album Urlicht Samuela Hasselhorna nagrany z Orkiestrą Filharmonii Poznańskiej (harmonia mundi) zdobył podwójną nagrodę ICMA 2025 (kategorie: Vocal Music oraz Recording of the Year). Nagrania Łukasza Borowicza zostały czterokrotnie wyróżnione nagrodą Diapason d’Or. Łukasz Borowicz prowadzi klasę dyrygentury w Akademii Muzycznej im. Krzysztofa Pendereckiego w Krakowie.

ANNA MARIA STAŚKIEWICZ
Anna Maria Staśkiewicz jest laureatką III nagrody na XIII Międzynarodowym Konkursie im. H. Wieniawskiego w Poznaniu w 2006 r, laureatką I nagrody i nagrody specjalnej na V Międzynarodowym Konkursie im. K. Szymanowskiego w Łodzi, zwyciężczynią Ogólnopolskich Przesłuchań Skrzypków w Elblągu, XVI Ogólnopolskiego Konkursu Bachowskiego w Zielonej Górze.
Skrzypaczka ukończyła z wyróżnieniem Akademię Muzyczną im. I. J. Paderewskiego w Poznaniu w klasie skrzypiec prof. Marcina Baranowskiego. Swoje umiejętności doskonaliła również pod kierunkiem prof. Wandy Wiłkomirskiej. Skrzypaczka koncertowała w: Albanii, Austrii, Brazylii, Bułgarii, Chinach, Estonii, Gruzji, Japonii, Niemczech, Rosji, Rumunii, Słowacji, Szkocji, Szwajcarii, Szwecji, Turcji, USA, we Włoszech, na Ukrainie, Litwie i Łotwie a także w wielu miastach Polski. Współpracowała z większością krajowych zespołów filharmonicznych (Bydgoszcz, Gdańsk, Kraków, Lublin, Łódź, Poznań, Toruń, Warszawa, Zielona Góra), a ponadto z Narodowa Orkiestrą Polskiego Radia w Katowicach, Orkiestrą Polskiego Radia „Amadeus”, Polską Orkiestrą Radiową, Polish Art Philharmonic, Orkiestrą Kameralną Miasta Tychy „Aukso”, Orkiestrą Kameralną „Leopoldinum”, Orkiestrą Kameralną „Wratislavia”, Sinfonietta
Cracovia, Sinfonia Iuventus, Sinfonia Varsovia, Sinfonia Viva. Wśród zagranicznych zespołów, które jej partnerowały, znajduja się orkiestry kameralne z Kaliningradu i Zurychu oraz symfoniczne z Ankary, Getyngi, Tirany i Sao Paulo. Anna Maria Staśkiewicz wystąpiła w charakterze solistki na estradach wielu renomowanych sal, m.in. Municipal Theatre w Sao Paulo, Kaisersaal we Frankfurcie nad Menem, Laeiszhalle, Grosser Konzertsaal w Hamburgu,Konzertsaal im Kulturpalast w Dreznie, Musikvereinssaal w Wiedniu, Raitt Recital Hall w Malibu (USA), Hatch Recital Hall, Eastman School of Music w Rochester ( USA), Grossmunster w Zurichu, Kioi Hall w Tokio, Auli UAM w Poznaniu, Filharmonii Narodowej w Warszawie, Studio S1 PR im. W. Lutosławskiego w Warszawie, Zamku Królewskiego w Warszawie. Anna Maria Staśkiewicz jest sześciokrotną stypendystką Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Fundacji Yamaha Europa oraz laureatką programu stypendialnego „Młoda Polska”.
Od 2015 roku pracuje w orkiestrze Sinfonia Varsovia na stanowisku koncertmistrza.