Eliksiry i namiętności. Chemia i opera

Opis

Przez ponad 400 lat swojego istnienia opera, całkowite dzieło sztuki, konsekwentnie czerpie swoje treści z tajemnic trylogii życie–miłość–śmierć, która stanowi rdzeń jej dramatycznej i muzycznej istoty.
Śmierć – temat powtarzający się w przeważającej większości dzieł operowych – często przybywa w wyniku użycia trucizn. Te, nawet jeżeli są fikcyjne, służą narracji i rozpalają naszą wyobraźnię, kształtując w ten sposób odczuwaną przez nas empatię do postaci muzycznych dramatów, których jesteśmy świadkami.
W operze jest jednak prawie zawsze obecny inny rodzaj „trucizny” – trucizna miłości i namiętności! Ich toksyczność sprawia, że kiedy już opanuje człowieka, czyni go bezbronnym i słabym – jak przebiegła i zdradziecka Dalila pokazuje w drugim akcie Samsona i Dalili Camille’a Saint-Saënsa.
Skład chemiczny tej „trucizny” zaczęto rozumieć w XX wieku, gdy odkryto, że miłość, namiętność i pożądanie seksualne wiążą się z niezliczonymi cząsteczkami wytwarzanymi przez ludzkie ciało – od hormonów płciowych po neuroprzekaźniki mózgowe.
Ten koncert, bazujący na książce Mikstury i namiętności – chemia w operze (wydawnictwo Gradiva, 2018) i pomyśle maestro José Ferreiry Lobo oraz wyzwaniu, jakie sobie postawił, jest operową podróżą zatrzymującą się na wielu dziełach, w których uwidacznia się świat chemii, tak w formie dosłownych trucizn, jak również uniesień miłosnych i uniesień związanych z pożądaniem.
Chemia jest w końcu wszędzie, nawet u źródła naszych emocji!

José Ferreira Lobo
W swojej karierze José Ferreira Lobo wielokrotnie występował na całym świecie. Dyrygował operami i koncertami w takich krajach jak: RPA, Brazylia, Niemcy, Austria, Chiny, Korea Południowa, Cypr, Hiszpania, USA, Egipt, Francja, Niderlandy, Wielka Brytania, Grecja, Czechy, Słowacja, Litwa, Włochy, Łotwa, Meksyk, Polska, Rumunia, Rosja, Kazachstan, Szwajcaria, Turcja, Kolumbia, Wenezuela, Argentyna i Urugwaj.
José Ferreira Lobo współpracował z najbardziej prestiżowymi zespołami, w tym m.in. z Manchester Camerata, Litewską Narodową Orkiestrą Symfoniczną, Cannes Orchestra, Orkiestrą Symfoniczną Galicji (Hiszpania), Izmirską Orkiestrą Symfoniczną, Orkiestrą Filharmonii Czeskiej, Stambulską Orkiestrą Symfoniczną, Istanbul CRR Orchestra, Orkiestrą Pekińskiego Radia i Telewizji, Orkiestrą Symfoniczną Teatru Narodowego im. Cláudio Santoro, Orkiestrą Filharmoniczną Radia Niderlandzkiego, Meksykańską Państwową Orkiestrą Symfoniczną, Filharmonią Łódzką im. Artura Rubinsteina, Orkiestrą Ermitażu w Sankt Petersburgu, Orkiestrą Symfoniczną w Zurychu (Tonhalle), Slovak Sinfonietta, Sinfonia Varsovia, Orkiestrą Filharmonii w Montevideo, Ateńską Orkiestrą Narodową, Seoul Classical Players, Rzymską Orkiestrą Symfoniczną oraz Berlińską Orkiestrą Symfoniczną. Pracował również z najważniejszymi orkiestrami portugalskimi, w tym m.in. z orkiestrami z Madery, Algarve, Porto oraz Portugalską Orkiestrą Symfoniczną.
José Ferreira Lobo współpracował z najwybitniejszymi artystami, cieszącymi się międzynarodową sławą, jak Krzysztof Penderecki, José Carreras, Júlia Hamari, Katia Ricciarelli, Eteri Lamoris, Regis Pasquier, Aiman Mussakhajayeva, Patricia Kopatchinskaja, Michel Lethiec, Adriano Jordão, Pascal Rogé, Moura Lympany, Swetla Wasilewa, José de Oliveira Lopes, Vincenzo Bello, Fiorenza Cossotto.
Występował w najznakomitszych salach koncertowych świata i był jurorem prestiżowych konkursów międzynarodowych. José Ferreira Lobo dyrygował światowymi premierami dzieł kompozytorów francuskich, portugalskich, szwajcarskich i tureckich. Jego szeroki repertuar obejmuje dzieła muzyki klasycznej, romantycznej oraz współczesnej, a przede wszystkim dzieła operowe.
Jest twórcą zwycięskiego projektu pierwszej edycji konkursu zainicjowanego przez rząd portugalski na tworzenie orkiestr regionalnych, który doprowadził do założenia w 1992 r. Orquestra do Norte.
Dokonywał nagrań dla portugalskiego radia i telewizji, szwajcarskiego radia (Radio Suisse Romande) oraz wydał szereg płyt z nagraniami audio i wideo.
Obecnie jest dyrektorem generalnym i artystycznym Ópera na Academia e na Cidade.

Gisela Sachse
Gisela Sachse pochodzi z Vila Nova de Gaia, miasta, w którym w 1998 r. rozpoczęła naukę gry na gitarze klasycznej. W konserwatorium Fundação Conservatório Superior de Gaia, gdzie studiowała u profesora Fernando Correi, uzyskała dyplom i stopień magistra śpiewu operowego. Ukończyła ponadto Studia europejskie i stosunki międzynarodowe na Modern University w Porto
Gisela Sachse uczestniczyła w licznych kursach i klasach mistrzowskich prowadzonych m.in. przez Enzę Ferrari oraz Ambrę Vespasiani.
W grudniu 2015 r. została finalistką Narodowego Konkursu Śpiewaków im. Luisy Todi.
Brała udział w Międzynarodowych Konkursach Sztuki Wokalnej im. Montserrat Caballé i Francisco Viñasa. Jako solistka występowała w Portugalii, Hiszpanii i Francji, m.in. jako Donna Elvira (Don Giovanni), Berta i Rosina (Cyrulik sewilski), Charlotta (Werther), Orsini (Lukrecja Borgia), Giovanna i Maddalena (Rigoletto), Filipjewna (Eugeniusz Oniegin), w koprodukcji Orquestra do Norte i Teatro Las Palmas (Hiszpania) w Coliseu do Porto, Flora (Traviata), jako Suzuki (Madame Butterfly), Dalila (Samson i Delila), Lucia i Lola (Rycerskość wieśniacza) oraz jako Fenena (Nabucco).
We wrześniu 2023 r. zadebiutowała przed pełną widownią jako Carmen w operze Carmen Bizeta wystawionej w Coliseu do Porto.
W partiach oratoryjnych wystąpiła jako solistka w Mszy koronacyjnej i Requiem Mozarta, Glorii Vivaldiego, Stabat Mater Pergolesiego, Mesjaszu Haendla, Missa in Angustiis Haydna, w IX symfonii Beethovena, Oratorium na Boże Narodzenie Saint-Saënsa, Stabat Mater Dworzaka, Stabat Mater Karla Jenkinsa (dziele, które pod batutą maestro Jairo Grossiego zostało po raz pierwszy wykonane w Portugalii), Requiem Verdiego oraz Meditation di Natale pod batutą samego kompozytora, Michele Varrialego.
Występowała w największych salach koncertowych Portugalii.
Doskonaliła technikę wokalną i repertuar pod okiem maestro Marca Tardue i tenora Paulo Ferreiry. Obecnie pracuje nad swoim repertuarem z tenorem Palmirą Troufą.

Adam Sobierajski
Ukończył z wyróżnieniem Akademię Muzyczną w Katowicach w klasie śpiewu prof. Alicji Słowakiewicz – Wolańskiej. Solista Opery Krakowskiej oraz Opery Śląskiej w Bytomiu. Jest laureatem IV (2006r.) i II (2008r.) nagrody na Konkursie Operetkowym im. I. Borowickiej w Krakowie. W 2008r. zdobył wyróżnienie i 4 nagrody specjalne ( w tym dla Najlepszego Tenora ) na Międzynarodowym Konkursie Operowym im. A. Didura w Bytomiu. Jest również zdobywcą III nagrody na I Europejskim Konkursie Tenorów w Sosnowcu (2009r.). W 2014 r. występował w muzycznym programie TVP2 „SuperSTARcie „ reprezentując gatunek muzyczny – Opera . Ponadto gościnnie współpracuje z Operą Wrocławską , Operą Nova w Bydgoszczy, Opera i Filharmonia w Białymstoku, Teatrem Wielkim w Łodzi. Prowadzi również bogatą działalność koncertową występując w takich miejscach jak NOSPR w Katowicach oraz Filharmonie : Zabrzańska, Śląska, Krakowska, Łódzka, Bydgoska, Płocka, Toruńska, Opolska, Olsztyńska. Jego repertuar obejmują główne partie operowe m.in. jak: Tamino (Czarodziejski flet), Don Ottavio (Don Giovanni), Ferrando (Cosi Fan Tutte), Almaviva (Cyrulik Sewilski), Don Narcisio (Turek w Italii), Nemorino (Napój Miłosny), Ernesto (Don Pasquale), Leicester (Maria Stuarda), Alfred (La Traviata), Leński (Eugeniusz Oniegin), Rodolfo (Cyganeria), Federico (Don Desiderio), Bona Sforza ( Zygmunt II August) oraz operetkowe jak: Alfred (Zemsta Nietoperza), Adam (Ptasznik z Tyrolu), Su-Czong (Kraina Uśmiechu), Tassilo (Hrabina Marica), Edwin (Księżniczka Czardasza), Barinkay (Baron Cygański), Arysteusz Pluton (Orfeusz w Piekle). Za swoje artystyczne dokonania dwukrotnie odznaczony nagrodą Ministra Kultury i Sztuki „Zasłużony Działacz Kultury”. W 2017 r. uhonorowany nagrodą „Laur Knurowa” przyznawaną przez Radę Miasta za rozsławianie swojej rodzinnej miejscowości, a w 2024 r. za dokonania artystyczne otrzymał od Ministra Kultury i Sztuki brązowy medal „Gloria Artis”.

Sofia Vaz Silva
Naukę śpiewu scenicznego Sofia Vaz Silva rozpoczęła u profesor Elsy Teixeiry, a później wstąpiła do portugalskiego konserwatorium Conservatório Superior de Música de Gaia, gdzie uzyskała stopień licencjata ze śpiewu operowego i kontynuowała studia podyplomowe ze śpiewu oraz interpretacji w klasie profesora Fernando Correi. W 2021 r. uzyskała w portugalskiej Escola Superior de Música e Artes do Espetáculo (Porto) stopień magistra kształcenia muzycznego ze specjalizacją śpiew, studiując u profesorów Rui Taveiry and António Salgado.
Jest jednym z założycieli Aeternus Cantabile (2018), grupy zajmującej się promowaniem muzyki wokalnej, która regularnie występuje w Porto i północnej Portugalii.
Sofia Vaz Silva występowała w produkcjach, których dyrektorami muzycznymi byli Mário Mateus, José Paulo Freitas, Tiago Ferreira, Luís Filipe Santos, Gabriele Pezone, Cesário Costa, Manuel Teixeira, Lior Shambadal czy José Ferreira Lobo. Swoje umiejętności doskonaliła podczas klas mistrzowskich prowadzonych przez Fernando Correię, Enzę Ferrari, Starikovą Petrivnę, Brigitte Stradiot oraz Lisę Herger.
Jej doświadczenie operowe obejmuje występy chóralne w takich dziełach jak: Dydona i Eneasz (Henry Purcell), Czarodziejski flet, Wesela Figara, Bastien i Bastienne oraz Così fan tutte (W. A. Mozart). Jako solistka zaśpiewała partie Maksa w The Idea (Gustav Holst), Anity w Brundibár (Hans Krása), Berty w Cyruliku sewilskim (G. Rossini), Zuzanny w Weselu Figara (W. A. Mozart) oraz partie z najważniejszych fragmentów oper Mozarta. Występowała jako solistka podczas koncertów Salve Regina (Stehle), Gloria (A. Vivaldi), Sei Notturni (W. A. Mozart), koncertów-konferencji na temat twórczości kompozytora José Vianna da Motta oraz na 21. Międzynarodowej Konferencji CIPEM / INET-md.
W 2022 r. była nauczycielką i koordynatorką podczas szkolenia w Escola de Moda do Porto zatytułowanego „Produkcja przedstawień – scenografia, kostiumy i rekwizyty”. Jako artystka-rezydentka prowadziła projekty edukacyjne, w tym Ópera na Escola, mające na celu promocję opery jako narzędzia transformacji społecznej, które są skierowane do młodzieży bez formalnego przygotowania muzycznego. Bierze również udział w kształceniu muzycznym i nauce śpiewu chóralnego w szkole ponadpodstawowej João Gonçalves Zarco Secondary School w ramach Narodowego planu rozwoju sztuki (2023-2024).
Od 2021 r. współpracuje z Ópera na Academia e na Cidade, zbierając doświadczenie w zarządzaniu i produkcji oper, koncertów symfonicznych, koncertów muzyki kameralnej i kierowaniu projektami edukacyjnymi. Rozwija swoje umiejętności jako reżyser i uczestniczyła w produkcjach m.in.: Carmen (G. Bizet), Rycerskości wieśniaczej (P. Mascagni), Toski (G. Puccini), jak również koncertów z najlepszymi fragmentami oper Don Pasquale (G. Donizetti), Cyrulik sewilski (G. Rossini), Traviata (G. Verdi), Wesela Figara (W. A. Mozart), Madame Butterfly (G. Puccini), Rigoletto (G. Verdi), Samson i Dalila (Saint-Saëns) oraz El Amor Brujo (M. Falla).
W lutym 2025 r. wzięła udział w programie Leadership Launch zorganizowanym przez OPERA America, doskonaląc w ten sposób swoje międzynarodowe zaangażowanie w kierowanie produkcjami operowymi.