Koncert symfoniczny

Opis

V Koncert fortepianowy Es-dur op. 73 Ludwiga van Beethovena (1770–1827), zwany „Cesarskim”, ze względu na swój militarny charakter, jest ostatnim dziełem kompozytora na fortepian i orkiestrę. Powstał w 1809 roku i nawiązuje do popularnej w czasach Beethovena idei koncertów wojskowych. Do dziś pozostaje jednym z najchętniej wykonywanych koncertów fortepianowych.
Beethoven potraktował partię fortepianu dwojako. Pianista musi wykazać się wirtuozerią w solowych partiach, lecz w niektórych fragmentach solista staje się częścią orkiestry — wówczas powinien „zjednoczyć się” z zespołem, tworząc spójną całość brzmieniową.
Mikalojus Konstantinas Čiurlionis (1875-1911) choć pochodził z Litwy, był silnie związany z kulturą polską. Był w równym stopniu kompozytorem, jak i malarzem. Poemat symfoniczny In the Forest był jego pierwszym ważnym dziełem orkiestrowym i pozostaje największym utworem tego typu w jego dorobku. Można je odbierać zarówno jako muzyczną podróż, jak i malarską panoramę. Otwierające utwór oktawy smyczków wprowadzają słuchacza w zmierzchowy krajobraz, a głosy instrumentów dętych drewnianych i blaszanych kreują cienie, łąki, bagna oraz nagłe światło odbijające się od wody. Czasami partytura sprawia wrażenie, jakbyśmy spacerowali po jednym z licznych obrazów kompozytora zatytułowanych „Las” — świecie jednocześnie fizycznym i mistycznym.
Poemat symfoniczny “Powracające fale” op. 9 należy do wczesnych utworów Mieczysława Karłowicza (1876 – 1909). Kompozytor operuje w nim środkami harmonicznymi zaczerpniętymi z arsenału muzyki późnoromantycznej. Dowodem wielkiego talentu Karłowicza jest swoboda pracy tematycznej i wariacyjnej oraz intensywność liryczna. Osnowę wyrazową Powracających fal wyjaśnia program naszkicowany przez samego Karłowicza: “…wśród gorzkich myśli człowieka targanego niemiłosiernie przez los i dobiegającego już do końca dni swoich odżywa nagle wspomnienie wiosny życia, opromienionej słonecznym uśmiechem szczęścia”.

ROBERTAS ŠERVENIKAS, który przywrócił do życia wiele dzieł symfonicznych napisanych przez litewskich kompozytorów, jest od 2000 r. drugim dyrygentem Litewskiej Narodowej Orkiestry Symfonicznej, a od 2021 r. dyrektorem artystycznym i głównym dyrygentem Kowieńskiego Chóru Państwowego.
Šervenikas, który zasłynął aktywną i różnorodną działalnością artystyczną, imponującymi i dorosłymi wykonaniami zarówno repertuaru klasycznego, jak również muzyki współczesnej oraz promowaniem muzyki litewskiej, jest regularnie zapraszany do dyrygowania na największych litewskich i zagranicznych festiwalach muzycznych, takich jak Warszawska Jesień, Probaltica, Festiwal im. W. Lutosławskiego czy Międzynarodowy Festiwal Oratoryjno-Kantatowy Wratislavia Cantans im. Andrzeja Markowskiego.
Sezon 2024/25 był dla Robertasa Šervenikasa wypełniony ważnymi wydarzeniami, w tym koncertami z Tokijską Orkiestrą Filharmoniczną, debiutem w Opéra National de Bordeaux (Francja), występem w barcelońskim Gran Teatre del Liceu. Dyrygował ponadto Kowieńskim Chórem Państwowym podczas wykonania monumentalnych II i VIII symfonii Mahlera, Requiem Verdiego, Requiem wojennego Brittena, psalmu Du fond de l’abîme (Z głębokości, opartego na Psalmie 130) L. Boulanger. Dokonał nagrania oratorium Centones meae urbi (Patchwork for My City) Narbutaitė i udał się na tournée z Kowieńskim Chórem Państwowym, podczas którego towarzyszyła im Londyńska Orkiestra Symfoniczna. Maestro został odznaczony Krzyżem Rycerskim Orderu za Zasługi dla Litwy
Początkiem kariery międzynarodowej Robertasa Šervenikasa było zaproszenie od światowej sławy wiolonczelisty i dyrygenta Mstisława Rostropowicza do asystowania mu w 1997 r. podczas festiwalu Evian. Od 2008 do 2018 r. Šervenikas był dyrektorem muzycznym Litewskiego Narodowego Teatru Opery i Baletu, a w 2016 r. przyznano mu Honorowe Odznaczenie za Zasługi w Dziedzinie Kultury „Nieś swoje światło i wierz”, przyznawane przez litewskie Ministerstwo Kultury. Od 2008 r. Šervenikas jest częstym gościem monachijskiej Bayerische Staatsoper. W 2019 r. wystąpił po raz pierwszy w Operze w Oslo, a w 2020 r. w Operze w Zurychu. Robertas Šervenikas jest laureatem Narodowej Nagrody Litwy za osiągnięcia w dziedzinie kultury i sztuki, wykładowcą na Wydziale Dyrygentury Litewskiej Akademii Muzyki i Teatru. Występował ponadto w prawie wszystkich krajach Europy i na innych kontynentach, a także współpracował z najlepszymi solistami z całego świata.

GUSTAV PIEKUT
„utrafia idealnie w punkt pomiędzy techniczną precyzją i spontaniczną błyskotliwością” (BBC Music Magazine)
„prawdziwy muzyczny poeta, rzeczywisty artysta dźwięku” (Pizzicato Magazine)

Młody, duński pianista Gustav Piekut zasłyną swoimi interpretacjami i cieszy się uznaniem krytyków muzycznych za swoją technikę, inteligencję, wdzięk i siłę. Piekut występuje w prestiżowych duńskich i zagranicznych salach koncertowych jako solista ze znanymi orkiestrami, a także z recitalami solowymi. Nagrał cieszące się międzynarodowym uznaniem albumy, w tym najnowszy „Towards the Flame”, który został wydany przez Naxos Records i nominowany do nagrody International Classical Music Awards za rok 2022. Album ten zawiera niesłyszane dotąd połączenie wirtuozerskich utworów fortepianowych, skomponowanych przez Rueda Langgaarda oraz Aleksandra Skriabina.
„Piekut zachwyca w swoich interpretacjach nerwowym patosem na granicy rozpadu,” napisano w gazecie Frankfurter Allgemeine Zeitung o jego recitalu.
Piekut gra także często muzykę kameralną i piastuje stanowisko dyrektora artystycznego Festival & Friends, corocznie odbywającego się w Kopenhadze festiwalu muzycznego, który koncentruje się na muzyce klasycznej i nie tylko.
Da najważniejszych wydarzeń sezonu 2023/24 z jego udziałem należą występy jako solista z Orkiestrą Symfoniczną z Aarhus, Orkiestrą Symfoniczną Filharmonii Magdeburskiej, Państwową Orkiestrą Słowacką z Koszyc oraz Sønderjyllands Symfoniorkester z koncertami utworów Beethovena, Prokofiewa, Chopina i Gershwina. Gustav Piekut występuje ponadto na licznych festiwalach, w tym na niemieckim Mecklenburg-Vorpommern Festspiele, duńskim Hindsgavl Festival, francuskim En Blanc et Noir czy norweskim Pianister på Trollhaugen. Gustav Piekut urodził się w 1995 r. w Aalborgu (północna Dania) w rodzinie nauczycieli akademickich. W wieku 6 lat po raz pierwszy zagrał na fortepianie i od razu zakochał się w muzyce klasycznej. Wkrótce potem zaczął wygrywać konkursy dla młodych, duńskich talentów. Klika lat później rozpoczął studia w berlińskim Uniwersytecie Sztuk Pięknych w klasie prof. Klausa Hellwiga, a następnie kontynuował w Królewskiej Duńskiej Akademii Muzycznej u prof. Jensa Elvekjæra. Otrzymał prestiżowe stypendium niemieckiej fundacji Studienstiftung i był laureatem kilku międzynarodowych konkursów, w tym m.in. KlavierOlymp Bad Kissingen, Dublin International Piano Competition, Aarhus International Piano Competition i innych.
W 2018 r. ukazała się jego pierwsza płyta z nagraniem rozległych, skomponowanych przez Beethovena, Wariacji na temat walca Diabellego, które są punktem odniesienia w repertuarze fortepianowym. Za tę płytę otrzymał przyznawaną przez Stowarzyszenie Duńskich Krytyków Muzycznych Nagrodę za artyzm, a ponadto zyskał uznanie międzynarodowe. „Młody Duńczyk udowodnił, że jest wart ryzyka”, napisało o nim brytyjskie czasopismo Pianist, oceniając jego występ pięcioma gwiazdkami, „zabiera słuchaczy na stającą się z każdą chwilą coraz bardziej fascynującą podróżą przez wymagające utwory Beethovena.” Wykonanie przez Piekuta, z udziałem kopenhaskiej Orkiestry Filharmonicznej, wymagającego koncertu fortepianowego nr 3 Rachmaninowa w sali koncertowej Tivoli Gardens „wywoływało najdziksze, niekontrolowane emocje podczas niezliczonych zmian wyrazu” i „doprowadziło publiczność do zachwytu, jaki rzadko się słyszy” (Politiken). Fundacja Augustinus Foundation wspiera go szczodrze finansowo, a na potrzeby codziennych ćwiczeń oddała do jego dyspozycji fortepian firmy Steinway & Sons.